• Berichtcategorie:Gezondheid

Alle groenten zijn gezond, maar kruisbloemige groenten zijn een bijzonder geval. In deze blog lees je waarom kool en andere kruisbloemige groenten zo gezond zijn en waarom je ze vaker zou moeten eten.

Kool en kruisbloemige groenten

Kruisbloemige groenten behoren tot dezelfde plantenfamilie. Tot deze familie behoren koolsoorten (boeren-, rode-, witte-, bloem-, groene- en Chinese kool, romanesco en koolrabi), maar ook radijs, waterkers, broccoli, spruitjes, paksoi, koolrabi, raapsoorten en rucola.

Kruisbloemige groenten zijn een goede bron van glucosinolaten, deze stoffen beschermen de plant tegen insecten en geven de groenten een scherpe geur en bittere smaak. Glucosinolaten worden door voedselbereiding, kauwen en vertering omgezet in sulforafaan. Sulforafaan heeft veel belangrijke gezondheidsvoordelen, hierover later meer. 

Vitamines, mineralen en antioxidanten

Kruisbloemige groenten bevatten verschillende vitamines, mineralen en antioxidanten. Zo zijn ze rijk aan de vitamines C, E, K en B11, die ook wel foliumzuur wordt genoemd. Kruisbloemige groenten bevatten mineralen waaronder calcium. Vooral boerenkool en Chinese kool zijn hier een goede bron van. Een portie gekookte boerenkool van 150 g bevat 347 mg calcium en 150 g gekookte Chinese kool bevat 188 mg calcium. Antioxidanten zijn stoffen die agressieve stoffen onschadelijk maken. Deze schadelijke stoffen beschadigen cellen wat kan leiden tot onder andere kanker en hart- en vaatziekten. In kool zitten vitamine C en E die functioneren als antioxidant. Maar er zitten ook minder bekende antioxidanten in kool zoals bètacaroteen en, zoals eerder genoemd, sulforafaan.

Rauwe groente bevat de meeste sulforafaan, bij koken gaat er veel verloren. Bij een onderzoek bleek dat broccoli na het koken tien keer minder sulforafaan bevatte dan voor het koken. Daarom kun je het best de groente rauw eten of 2 à 3 minuten stomen, hierbij blijft veel sulforafaan intact.

Verlaagt de kans op en voorkomt uitzaaiing van kanker

Kruisbloemige groenten verlagen de kans op en voorkomen uitzaaiing van kanker. Zo worden koolsoorten, broccoli en spruitjes geassocieerd met een lager risico op kanker in de dikke darm. Dat kruisbloemige groenten beschermen tegen kanker is een effect van de  glucosinolaten. In onderzoeken met proefdieren en in cel onderzoek in laboratoria zijn de volgende eigenschappen van glucosinolaten gelinkt aan het beschermen tegen kanker: 

• Het beschermt tegen DNA-schade in cellen

• Het inactiveert kankerverwekkende stoffen

• Het remt en voorkomt ontstekingen

• Het vernietigt afwijkende cellen (apoptose)

• Het voorkomt tumorgroei en -uitzaaiing door vorming van nieuwe bloedvaten (angiogenese) die noodzakelijk zijn voor tumorgroei en -uitzaaiing te remmen

Elke dag kruisbloemige groenten eten zou de kans op kanker met meer dan 50 procent verlagen.

Voorkomt DNA- en zonschade

Kruisbloemige groenten zijn, zoals eerder genoemd, rijk aan antioxidanten zoals sulforafaan. Antioxidanten beschermen cellen en DNA tegen vrije radicalen. Vrije radicalen zijn agressieve stoffen die schade kunnen veroorzaken aan het lichaam waardoor veroudering versnelt en de kans op kanker toeneemt. Dit komt bijvoorbeeld door luchtvervuiling, slechte voeding, sigarettenrook en UV-straling. Door de beschermende eigenschappen van antioxidanten hebben kruisbloemige groenten hier een positief effect op. 

Beschermt tegen ziekteverwekkers en verontreinigende stoffen

De antioxidanten uit kruisbloemige groenten versterken het immuunsysteem. Het immuunsysteem beschermt het lichaam tegen ziekteverwekkers en verontreinigende stoffen. Sulforafaan is daarnaast antimicrobieel, wat betekent dat het ook direct beschermt tegen bacteriën en virussen.

Beschermt hersenen en gezichtsvermogen

Sulforafaan heeft mogelijk een beschermende functie voor hersenen, zenuwen en het gezichtsvermogen. Ook bevatten kruisbloemige groenten bètacaroteen wat belangrijk is voor het gezichtsvermogen. Vooral boerenkool, paksoi en spitskool zijn rijk aan bètacaroteen.

Helpt diabetes te controleren

Uit onderzoeken blijkt dat sulforafaan de bloedsuiker verlaagt en het HbA1c, een waarde voor het bloedsuikergehalte op de lange termijn, verbetert. Dit is gunstig voor diabetici, omdat dit helpt de diabetes te controleren.

Verlaagt sterftekans

Naast dat kruisbloemige groenten beschermen tegen aandoeningen en DNA-schade verlagen ze ook het sterfterisico in het algemeen.

Verlaagt risico hart- en vaatziekten

Groente en fruit in het algemeen verlagen de kans op hart- en vaatziekten, maar sommige groente en fruit laten een groter impact zien dan andere. Hieronder vallen onder andere kruisbloemige groentes. Een hogere inname van kruisbloemige groenten wordt geassocieerd met het verbeteren en voorkomen van hart- en vaatziekten. Deze groenten verlagen daarnaast mogelijk de bloeddruk wat ook het risico op hart- en vaatziekten verlaagt. 

Kan helpen bij behandeling van autisme

Sulforafaan kan mogelijk helpen bij de behandeling van autisme en neurologische aandoeningen zoals Alzheimer en Parkinson. In een onderzoek verbeterde sociale interactie, gedrag en verbale communicatie binnen een paar weken bij twee à drie porties sulforafaanrijke groenten per dag. Bij autisme zijn bepaalde stoffen in het lichaam verhoogd (oxidatieve stress) en uit onderzoeken blijkt dat sulforafaan er als antioxidant voor kan zorgen dat die hoeveelheid stoffen stabiliseert.

Wat kool en andere kruisbloemige groenten dus zo bijzonder maakt is dat ze veel antioxidanten bevatten en een belangrijke bron zijn van sulforafaan, een antioxidant met unieke gezondheidsvoordelen. Je profiteert van de gezondheidsvoordelen van kool en andere kruisbloemige groenten door die regelmatig te eten. Optimaal is 30-80 gram per dag.

Dit artikel is geschreven door stagiaire Julia Broers, studente aan de opleiding Voeding & Diëtetiek.


Greger, M. (2016, april 6). Specific Receptors for Specific Fruits & Vegetables. Opgeroepen op november 25, 2021, van NutritionFacts.org: https://nutritionfacts.org/video/1-specific-receptors-specific-fruits-vegetables/

Coyle, D. (2019, januari 26). Sulforaphane: Benefits, Side Effects, and Food Sources. Opgeroepen op november 25, 2021, van Healthline: https://www.healthline.com/nutrition/sulforaphane?c=17362533252

Greger, M. z.d. Cruciferous Vegetables. Opgeroepen op november 25, 2021, van NutritionFacts.org: https://nutritionfacts.org/topics/cruciferous-vegetables/

Pappas, N.P., Hillen, H.F.P. & Wagstaff, J. (1999, juli 29). Angiogenese en de regulatie van de afweer tegen tumoren. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Opgeroepen op november 25, 2021, van NtvG: https://www.ntvg.nl/artikelen/angiogenese-en-de-regulatie-van-de-afweer-tegen-tumoren

National Cancer Institute. z.d. Cruciferous Vegetables and Cancer Prevention. Opgeroepen op november 25, 2021, van NIH National Cancer Institute: https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/diet/cruciferous-vegetables-fact-sheet

Aune, D., Giovannucci, E., Boffetta, P., Fadnes, L.T., Keum, N., Norat, T., … Tonstad, S. (2017). Fruit and vegetable intake and the risk of cardiovascular disease, total cancer and all-cause mortality-a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. International Journal of Epidemiology, 46(3),1029–1056. https://doi.org/10.1093/ije/dyw319

Zurbau, A., Au-Yeung, F., Blanco Mejia, S., Khan, T.A., Vuksan, V., Jovanovski, E., … Sievenpiper, J.L. (2020). Relation of Different Fruit and Vegetable Sources With Incident Cardiovascular Outcomes: A Systematic Review and Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. Journal of the American Heart Association, 9(19). https://doi.org/10.1161/JAHA.120.017728

McGuinness, G., Yeonsoo, K. (2020). Sulforaphane treatment for autism spectrum disorder: A systematic review. EXCLI journal, 19. http://dx.doi.org/10.17179/excli2020-2487

RIVM. (2019). NEVO-online, 6. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Opgeroepen op 25 november 2021, van https://nevo-online.rivm.nl/